يكي از بزرگترين ويژگيهاي حضرت امام خميني « رضوان الله تعالي عليه »  ساده زيستي ايشان بود, چيزي كه كمتر در  افرادي كه به مقام بلند و منزلتي مي رسند, وجود داشته و دارد. امام خميني (ره) از  ابتدا تا انتهاي عمر پربركتش, دست از ساده زيستي نكشيد و همين امر يكي از  عواملي بود كه او را در مبارزه مستمر و وقفه ناپذيرش با استبداد و استعمار موفق  ساخت. اصولا امام (ره) از همه قيود آزاد بود و همين وارستگي, همه خوف و بيم ها را از دل پاك او زدوده و از او قهرماني بزرگ در عرصه معنويت ساخته بود. قيد وبندهاي مادي مانع از وارستگي روح انسان مي شوند و آنگاه كه روح در محاصره عوامل رشد انسان قرار گيرد, آزادگي معناي خود را از دست مي دهد و چنين انساني نميتواند به مقامات بالاي معنوي و هدايتگر برسد و فقط كساني كه بتوانند از اين قيد و بندها برهند كه از اين قيد و بندها آزاد باشند.

متاسفانه امروزه و در حاليكه در آستانه سيزدهمين سالگرد عروج ملكوتي آن عزيز دوران قرار داريم, طي چند سال اخير شاهد تلاشهاي گسترده اي از داخل و خارج براي تحريف آرمانها و ارزشهايي كه حضرت امام از خود باقي گذاشته اند, هستيم. مسلما يكي از ارزشهاي باقي  مانده و آرماني از آن امام عزيز, « ساده زيستي » و بي توجهي ايشان به امور دنيوي است. همان آرماني كه امروزه با سادگي هرچه تمامتر در جامعه رو به فراموشي است و عليرغم توصيه بزرگان ديني به توجه نشان دادن آحاد مردم , بويژه مسئولين مملكتي به اين ويژگي حضرت امام, با اقبال چنداني مواجه
نمي شود. برخي از افراد با اعمال خود, سيره روشن امام از جمله موضوع آرماني « ساده زيستي » ايشان را ناديده ميگيرند و تلاش دارند, راه را براي رسيدن خود به زندگيهاي مرفه و تجملي هموار نمايند و آنچه در طول چند سال اخير شاهد بوده ايم, حكايت از همين معني دارد. متاسفانه رويكرد امروزين برخي از افراد جامعه كه در ميان آنان جمعي از مسئولين مملكتي نيز حضور دارند به سوي تجمل گرايي و لغزيدن در منجلاب زندگيهاي مرفه, نارضايتي عمومي را در كشور بوجود آورده و قشر عظيمي از مردم عادي كشور كه شاهد اين نحوه از زندگيها هستند, فقر و تنگدستي خود را ناشي از همين رويكرد مي دانند و بدرستي معتقدند چنانچه پولهاي بادآورده اي كه توسط اين افراد, هزينه بسياري از خوشگذرانيها و بريز و بپاش هاي بيهوده مي شود در مسير صحيح قرار داشت, آنان اكنون مجبور نبودند, با هزاران مشكل روبرو باشند. مسلما كسي كه نتواند در مبارزه نفس خود با تجمل پرستي پيروز شود, نخواهد توانست در مقابل قلدريهاي مستكبران و همچنين زرق و برق انواع و اقسام تطميعها مقاومت نمايد. حضرت امام, يكي از بهترين راهكارهاي مبارزه با استكبار و ابرقدرتها را « ساده زيستن » مي دانستند, بطوريكه مي فرمودند: « اگر بخواهيد بي خوف و هراس در مقابل باطل بايستيد و از حق دفاع كنيد و ابر قدرتان و سلاحهاي پيشرفته آنان و شياطين و توطئه هاي آنان در روح شما اثر نگذارد و شما را از ميدان بدر نكند, خود را به « ساده زيستن » عادت دهيد و از تعلق قلب به مال و منال و جاه و مقام بپرهيزيد. مردان بزرگ كه خدمتهاي بزرگ براي ملتهاي خود كرده اند, اكثرا « ساده زيست » و بي علاقه به زخارف دنيا بوده اند.. . چرا كه با زندگاني اشرافي و مصرفي نمي توان ارزشهاي انساني و اسلامي را حفظ كرد » (1 ) سرتاسر زندگي حضرت امام, آميخته با سادگي و قناعت و بي اعتنايي به دنياپرستي بود و اين شيوه چه در دوران جواني و چه در سالهاي بعد حتي در دوران تبعيد و نيز پس از پيروزي انقلاب شكوهمند اسلامي  ايران تا لحظه ارتحال ايشان ادامه داشت. اين در حالي بود كه آن بزرگوار اگر مي خواست مي توانست در بهترين رفاه و امكانات و خانه ها زندگي كند. درباره اين نحوه زندگي, ياران و نزديكان امام خاطرات فراواني را نقل كرده اند, از جمله آنكه يكي از نزديكان ايشان نقل مي كند: « بيروني منزل امام , يعني اطاقي كه شبها آقا تشريف مي بردند آنجا, فرشهايش ناقص بود, يعني قسمتي از اطاق خالي بود من خدمت امام عرض كردم كه اجازه بدهيد كه يك فرش براي اينجا تهيه شود. فرمودند: « آن طرف هست » يعني در اندروني هست. عرض كردم: آنجا گليم است, با اينجا جور در نمي آيد. فرمودند: « مگر منزل صدر اعظم است » (2 ) اين در حاليست كه امروزه, برخي از مسئولين كشور, پولهايي را به عنوان كمك از ديگران دريافت مي كنند كه كمترين مبلغ آنها 100 ميليون تومان است , ولي با اينحال طوري رفتار مي كنند كه گويي پول خردي را جابجا كرده اند و هيچ اتفاقي نيافتاده است. در واقع هر كدام از اين مبالغ كه هيچگاه هم حساب و كتاب آن به جايي نرسيده است, مي تواند زندگي صدها خانواده كم درآمد و بي سرپرست و فقير و گرسنه اين مملكت را از اين رو به آن رو كند. حتي بسياري از خانواده هايي كه امروز سرپرستشان بيكار است با داشتن 500 هزار تومان از اين پولها و سرمايه گذاري آن بر روي كارهاي توليدي , مي توانند تا آخر عمر خود و خانواده شان را از لحاظ معاش روزمره بيمه نمايند, ولي نه تنها به آن دسترسي ندارند, بلكه شاهد برخي بذل و بخششهاي بي حساب و كتاب اينچنيني نيز هستند و اين مشاهده آنها از عدم وجود عدالت اجتماعي در توزيع ثروتها نارضايتي ها را مضاعف مي كند. امام خميني « ره » به معناي واقعي كلمه, ساده زيست بودند و براستي گفتار و كردار و رفتار و احوالش, تجسم افعال و اعمال اسلامي در جامعه امروز بود. ايشان به پيروي از ائمه دين, ساده مي پوشيد, ساده مي خورد, ساده سخن مي گفت ,ساده معاشرت مي كرد و از همه مهمتر آنچه مي گفت و آنچه عمل مي كرد, با هم يكي بود. از اين رو بود كه مقام معظم رهبري در پيامي به مناسبت سالگرد ارتحال ايشان فرمودند: « افتخار نظام اسلامي آن است كه امام عظيم الشانش تا پايان عمر در زي طلبگي زندگي كرد. » حضرت امام (ره) نه تنها در زندگي شخصي خود مقيد به « ساده زيستن » بودند, بلكه در زندگي اجتماعي خود نيز اصل سادگي و بي آلايشي را رعايت مي كردند و از هرگونه تشريفات زائد و خوي اشرافي گري ناراحت مي شوند. ساده زيستي در بينش امام, مختص به يك قشر نبود, بلكه در نگرش آن عزيز دوران , همه اقشار جامعه اسلامي بايد خود را به آن مقيد كنند. امام معتقد بودند از آنجا كه كارگزاران و مسئولان و رهبران جامعه نسبت به سايرين, مسئوليت بيشتري برعهده دارند, بنابراين بايد نسبت  به رعايت اصل « ساده زيستي, » متعهدتر باشند, تا بهتر بتوانند درد مردم محروم و مستضعف و طبقات پائين جامعه را لمس نمايند. در انديشه امام, « ساده زيستي » بويژه براي كارگزاران نظام, امري دست نيافتني نيست, بلكه بسيار هم تحقق پذير است و به همين علت مي بينيم كه زندگاني بزرگاني چون شهيدان رجايي و باهنر را بعنوان نمونه هاي بارز « ساده زيستي » معرفي كرده اند. ايشان معتقد بود كسي كه خوي كاخنشيني داشته باشد, درد كوخنشينان را نمي فهمد و تا كسي گرسنگي و محروميت نكشيده باشد, هرگز نمي تواند حال و روز گرسنگان و بيچارگان جامعه را درك كند. حضرت امام (ره ) بارها توجه مسئولان را به فرهنگ « ساده زيستي » جلب كردند تا جائيكه فرمودند: « آن روزي كه دولت ما توجه به كاخ پيدا كرد, آن روز است كه بايد ما فاتحه دولت و ملت را بخوانيم. آن روزي كه رئيس جمهور ما خداي نخواسته از آن خوي كوخنشيني بيرون برود و به كاخنشيني توجه بكند, آن روز است كه انحطاط براي خود و براي كسانيكه با او تماس دارند, پيدا مي شود. آن روزي كه مجلسيان خوي كاخ نشيني پيدا كنند خداي نخواسته و از اين خوي ارزنده كوخنشيني بيرون بروند, آن روز است كه ما براي اين كشور بايد فاتحه بخوانيم. ما در طول مشروطيت از اين كاخنشين ها خيلي صدمه خورديم, مجلس هاي ما مملو از كاخنشين بود.. . آن روزي كه توجه اهل علم به دنيا شد و توجه به اين شد كه خانه داشته باشند چطور و زرق و برق دنيا خداي نخواسته در آنها تاثير بكند, آن روز است كه بايد ما فاتحه اسلام را بخوانيم. . . آن روزي كه زرق و برق دنيا پيدا بشود و شيطان در بين ما راه پيدا كند و راهنماي ما شيطان باشد, آن روز است كه ابرقدرتها مي توانند در ما تاثير كنند و كشور ما را به تباهي بكشند. هميشه اين كشور بواسطه اين كاخنشينها تباهي داشته است. اين سلاطين جور كه همه تقريبا كاخنشين بودند, اينها به فكر مردم نمي توانستند باشند, احساس نمي توانستند بكنند فقر يعني چه , احساس نمي توانستند بكنند بي خانمان يعني چه .. . وقتي كه كسي احساس نكند كه فقر معنايش چيست گرسنگي معنايش چيست اين نمي تواند به فكر گرسنه ها و بفكر مستمندان باشد. لكن آنهايي كه در بين همين جامعه بزرگ شده اند و احساس كردند فقر چيست ديدند, چشيدند فقر را, احساس مي كردند, ملموسشان بوده است كه فقر يعني چه, اينها مي توانند به حال فقرا برسند. كوشش كنيم كه اين وضعيت در همه ما محفوظ باشد, در مجلس ما, در ارگانهاي دولتي ما, . . . ( » 3 ) سخن گفتن از سيره امام (ره ,) خصوصا ويژگيهاي آن عزيز و علي الخصوص ساده زيستي ايشان تمام ناشدني است ياران و نزديكان آن عزيز دوران خاطرات فراواني در اين مورد بيان داشته اند و همچنان نيز خاطراتي دارند كه هنوز گفته نشده است. اما اي كاش ما نيز خود را اندكي به اين سيره نزديك مي كرديم و با الگو قراردادن آن انسان وارسته كه به تمام معني كلمه يك انسان شايسته الهي بود, در راه سعادت و كمال راه مي پيموديم. خصوصا دولتمردان و كارگزاران كشور اسلاميمان مي بايست هميشه زندگي ساده حضرت امام (ره) را نصب العين زندگي خود قرار دهند, تا به اين وسيله انقلاب شكوهمند اسلامي در مسير مستقيم و الهي خويش همچنان ثابت و استوار باقي مانده و به پيش رود. پاورقي: 1 كتاب آئين انقلاب اسلامي گزيده اي از انديشه و آرا امام خميني « ره » ص 174 2 روزنامه جمهوري اسلامي شماره 5292 76,6,23 ص 15 3 كتاب آئين انقلاب اسلامي گزيده اي از انديشه آرا امام خميني (ره) ص 366 .